Anneleen Van Nuffel, Bruno Cassiman, Heidi De Groote, Vicky Ghyselinck en Daisy Bulckmans
Spelen om te leren
Vanaf 2026 wordt binnen de economische opleidingen aan de KU Leuven een nieuw domeinoverschrijdend vak verder uitgerold: de business game, een intensieve simulatie waarin studenten in team een bedrijf runnen en onder tijdsdruk beslissingen nemen over strategie, financiën, marketing en operations. Het spelelement en de competitie laten studenten op een bijzondere manier proeven van de complexiteit van bedrijfsvoering. In tegenstelling tot klassieke cases waarin studenten achteraf analyseren, ervaren ze hier in real time de gevolgen van hun beslissingen.
“Een business game leent zich perfect om alle elementen van de opleiding samen te brengen”, zegt Bruno Cassiman. “Maar vooral: studenten ervaren hoe beslissingen op elkaar inwerken, en wat het betekent om als team keuzes te maken met echte gevolgen”.
Professor Cassiman en zijn team werkten de afgelopen maanden intensief om het spel te verfijnen en af te stemmen op de leerdoelstellingen en waarden van FEB. Op de lancering van de business game in Leuven licht het kernteam – bestaande uit Bruno Cassiman, Daisy Bulckmans, Heidi De Groote, Vicky Ghijselinck en Anneleen Van Nuffel – het spel toe. Helemaal nieuw is het concept niet voor de faculteit, maar de schaal waarop het nu wordt uitgerold, is dat wel.
Bruno Cassiman: “Het spel werd al gespeeld in enkele bachelorprogramma’s en de Master in Management (MIM), maar we wilden het graag breder opentrekken. Daar zijn veel interne gesprekken en overtuigingskracht aan voorafgegaan. Uiteindelijk heeft de faculteit beslist om het concept uit te rollen over alle bachelorprogramma’s heen, inclusief de Engelstalige trajecten en de verschillende campussen.”
“Soms starten we om half negen ’s ochtends, en binnen het uur zit iedereen al volledig in de flow.” (Heidi De Groote)
Het spel: bewust complex
De nieuwe business game draait volledig autonoom via vooraf ingestelde tijdsblokken op het Finse platform Cesim. Het standaardspel, zoals door Cesim aangeboden, werd door het FEB-team ingebed in een breder leertraject. Daarbij ligt de focus onder meer op het ontwikkelen van strategie en KPI’s (Key Performance Indicators), teamdynamiek en taakverdeling. Daarnaast worden per ‘universe’ (een groep van teams die tegen elkaar spelen) coaching sessies georganiseerd.
Daisy Bulckmans: “Het spel werkt met drie markten – Amerika, Europa en China – binnen één industrie: de automobielsector. De verschillende teams bepalen op welke markt ze zich focussen en krijgen marktvooruitzichten waarmee ze rekening moeten houden. Teams moeten keuzes maken over R&D, technologieën en motoren – klassieke brandstof, hybride, waterstof of elektrisch.”
Heidi De Groote: “Daar begint vaak de discussie al. Oké, we zijn een autobedrijf. Wat gaan we doen? Houden we het klassiek, gaan we naar de extremen, of kiezen we voor iets vernieuwends? En ook die teamdynamiek … we hebben het spel gespeeld onder docenten, en eerlijk gezegd was dat op onze eerste speldag niet evident”.
Bruno Cassiman vult aan: “Wij wilden bijvoorbeeld volop inzetten op elektrische wagens, maar daar bleek op dat moment nog weinig vraag naar te zijn. Dan zit je met een grote voorraad en financiële problemen. Het was leerrijk om mee te experimenteren, en het competitieve element is zeker een meerwaarde.”
Hoe is de business game opgebouwd?
- Studenten werken in teams van 5 of 6 met verschillende bedrijfsrollen
- Ze spelen binnen hun eigen opleiding
- De game loopt over enkele weken, met * drie on-campus momenten (halve dagen) * daartussen zelfgeorganiseerd teamwerk (campus of online)
- Het opleidingsonderdeel telt 3 studiepunten
De context:
- één industrie (automotive)
- drie markten (VS, Europa, China)
- veel strategische keuzes
- technologieën variërend van klassieke verbrandingsmotoren tot elektrisch en waterstof
- aandacht voor HR, ESG (Environment, Social Governance), productie, marketing en finance – en de samenhang ertussen
Concreet leren studenten verbanden te leggen tussen verschillende bedrijfsdomeinen, beslissingen te nemen onder onzekerheid, en hun strategie door te trekken over meerdere rondes. Ze ervaren ook hoe moeilijk het is om snel tot gedragen teamkeuzes te komen.
Bruno Cassiman: “Er zijn veel onderlinge verbanden die moeilijk te doorgronden zijn. Dat is het spel. We kunnen niet alles netjes uitrekenen zoals in een klassiek college. Wat de vraag naar jouw product is, hangt ook af van wat anderen doen. Er zijn extra elementen ingebouwd zoals sustainability, garanties en recyclage, wat het spel complex maakt. Omgaan met die complexiteit, onzekerheid en het tijdseffect van beslissingen is een van de belangrijkste leerdoelstellingen.”
“Het competitieve element is zeker een meerwaarde.” (Bruno Cassiman)
Meer dan strategie alleen
Naast de inhoudelijke complexiteit wilde FEB ook expliciete accenten leggen die verder gaan dan puur strategie en finance. Heidi De Groote: “Samenwerken is één van de vele zaken die gestimuleerd worden. Je merkt het onmiddellijk als studenten efficiënt samenwerken, zeker in de resultaten. Op het moment dat je die bekijkt, zie je soms meteen: oeps, hier zit iets fout in de communicatieflow.” Daisy Bulckmans: “De ontwikkeling van soft skills hebben we bewust ingebouwd. Daarnaast moeten studenten ook meer inzicht krijgen in hun ‘future self’ en ontdekken welke vaardigheden ze hebben opgebouwd tijdens het spelen van de game. Ook dat is typisch FEB.”
Tegelijk sluit de game aan bij bredere initiatieven binnen de faculteit: studenten opnieuw meer naar de campus brengen, ethiek en duurzaamheid (ERS) integreren, en een actieve leeromgeving creëren.
Geen exacte wetenschap
Een spel spelen is één ding, het evalueren is iets anders. De business game is geen exacte wetenschap, maar focust op complexiteit – en dat laat zich niet in formule vatten. “Wat we willen vermijden, is dat één verkeerd cijfertje ertoe leidt dat doelstellingen niet gehaald worden en groepsleden daardoor niet slagen voor dit vak. Het leerproces en de participatie staan centraal”, zegt Heidi De Groote.
Bruno Cassiman vult aan: “Het team dat de meeste shareholder value creëert, wint niet automatisch. Studenten formuleren Key Performance Indicators voor verschillende domeinen. Op het einde bekijken we of ze hun doelstellingen bereikt hebben, en hoe belangrijk die waren. Het is cruciaal dat studenten kunnen verklaren waarom iets niet goed is gegaan.”
De business game legt veel verantwoordelijkheid bij de studenten zelf. Zo beoordelen ze hun eigen teamleden, waarbij 60 punten worden verdeeld over de 5 of 6 teamleden – je kan dus maar beter goed meewerken. “Daarnaast maken ze een evaluatie van hun teamprestatie, een performance review, die ze digitaal uitwerken”, legt Daisy Bulckmans uit, “Daarin kijken ze als team terug op hun doelstellingen, beslissingen en resultaten, en leggen ze uit waarom bepaalde keuzes goed of minder goed hebben uitgepakt. Ze doen dat vanuit de rol van een managementteam dat verantwoording aflegt aan de aandeelhouders. Die output wordt niet alleen bekeken door de begeleiders, maar ook door de andere teams.”
Verwarring als leerdoel
Voor veel studenten voelt de start overweldigend. En dat is geen toeval. “In het begin zeggen ze soms: we wisten niet waar te beginnen,” vertelt Daisy. “Maar achteraf volgt vaak het inzicht dat dat juist part of the game was.”
“Het is inderdaad niet evident,” voegt Heidi toe. “Maar ze worden wel gestuurd. Na de eerste, derde en zesde ronde volgt een analyse waarin lesbegeleiders en professoren hen coachen. We verwachten dat studenten hun werk autonoom analyseren, maar ze worden daarin wel begeleid. Én we zijn helpdesk: ze mogen altijd vragen stellen.”
Breed gedragen
De business game vraagt een andere manier van organiseren en begeleiden dan klassieke vakken. Dat maakt het arbeidsintensief. Gelukkig wordt het initiatief breed gedragen.
Bruno Cassiman: “Ik merk veel enthousiasme bij collega's voor het feit dàt we dit doen – al betekent dat niet noodzakelijk dat ze het zelf willen doen (lacht). Alle onderzoekseenheden komen aan bod in dit spel. De teamdynamiek is bijvoorbeeld sterk gelinkt aan de expertise van de onderzoekseenheid Werk- en Organisatiestudies (WOS), terwijl ook inzichten uit onder meer marketing, strategie, finance en operations een belangrijke rol spelen.”
Evaluatie: leren staat centraal
- Deelname en inzet zijn doorslaggevend
- Teamleden evalueren elkaar op participatie (60 punten te verdelen over de teamleden)
- Resultaten worden beoordeeld binnen hun eigen ‘universe’, niet faculteitsbreed
- Studenten formuleren zélf hun KPI’s en wegen het belang ervan af
- Slechte resultaten hoeven geen probleem te zijn; ze niet kunnen verklaren wel
“De studenten maken een evaluatie van hun teamprestatie waarin ze uitleggen waarom bepaalde keuzes goed of minder goed hebben uitgepakt." (Daisy Bulckmans)
Naast het kernteam wordt de business game op de verschillende campussen mee begeleid door coaches zoals Peter Vancompernolle en Ingrid Claes in Brussel, Tommaso Alba in Kortrijk en Carlos Ocampo y Vilas in Antwerpen. Professor Mark Van Achter en zijn team zorgen voor de ondersteuning van surveys over team dynamics en future self.
En de studenten, zijn die blij met het nieuwe vak?
Heidi De Groote: We hebben met de business game nog nooit uitval gezien. Soms starten we om half negen ’s ochtends, en binnen het uur zit iedereen al volledig in de flow. Op de een of andere manier werkt het. En als ik eerlijk ben: het werkt ook voor ons. We zijn al even vragende partij om nog eens een ronde tegen elkaar te spelen.” (algemene hilariteit)
Els Brouwers (Foto's: Berten Fotografie)