Filmonomika

Veel gebeurt er niet in de film ‘Omaha’, de debuutfilm van regisseur Cole Webley, al blijf je van in het begin geboeid kijken naar de vreemde ontwikkelingen. We zien aanvankelijk een vader die zijn twee kinderen, dochter Ella van 9 jaar en zoon Charlie van 6, in alle vroegte wakker maakt om hen mee te nemen op reis. Terwijl de kinderen in de auto plaats nemen, samen met hun trouwe hond Rex, meldt zich een vrouwelijke sheriff die enkele woorden met de vader uitwisselt. Meteen na hun vertrek plakt zij een brief aan de voordeur met als boodschap ‘huisuitzetting’. Als kijker besef je meteen dat er iets grondig mis is, maar de kinderen vermoeden op dat ogenblik nog niets. Alhoewel, Ella is een scherpe observator en heeft snel door dat er iets niet klopt, temeer omdat haar papa aanvankelijk weigert te zeggen waarheen de reis gaat.

Spoedafdeling Wanneer de vader onderweg Rex plots afzet in een hondenasiel, speelt er zich een hartverscheurend tafereel af bij de kinderen, die denken dat papa dat doet omdat ze niet ‘braaf’ zouden geweest zijn. Maar het is duidelijk dat hij de kosten voor het huisdier niet meer kan betalen. En dat hij al zijn dollarbiljetten en -centen bijeen moet schrapen om een goedkoop motelletje te boeken en fast food aan te kopen. En toch zien we een hecht gezinnetje, waarin de papa en de kinderen speels met elkaar omgaan, in enkele zeldzame schijnbaar zorgeloze momenten. Zoals bij hun aankomst in Omaha, Nebraska, waar ze zich uitleven in de plaatselijke zoo. De liefde van de kinderen voor hun papa is onvoorwaardelijk. Ella en Charlie zijn echt schatten van kinderen.

En dan gebeurt het ergste wat een ouder kan overkomen: geen andere uitweg zien dan de eigen kinderen achter te laten. Niet zomaar ergens, wel aan de spoedafdeling van een ziekenhuis. Uiteraard begrijpen Ella en Charlie er niets van, krijsen hysterisch, maar papa verdwijnt in de stad, radeloos, volstrekt ten einde raad.

Geïnspireerd op echte feiten

Je zou dit een vergezocht fictiescenario kunnen vinden, maar het is wel degelijk geïnspireerd op echte feiten. Die situeren zich in 2008, het jaar van de grote financiële crisis. De Amerikaanse staat Nebraska kondigde in 2008 een ‘safe haven law for children’ af. De film geeft aan dat in dat jaar niet minder dan 35 kinderen daar terecht kwamen, komende uit alle uithoeken van de VS; kinderen van radeloze ouders zoals deze papa. Dat was niet de bedoeling van die wet die dan ook snel werd aangepast en nu alleen voor baby’s geldt.

De film legt niet expliciet de link met de grote financiële crisis van 2008, maar alles wijst toch in die richting. ‘Alles kwijt’. Dat veronderstelt dat de vader al zijn vermogen, inclusief zijn huis, als onderpand heeft gebruikt om te beleggen op de beurs, en dan door de crisis ook echt alles is kwijt geraakt. Je vraagt je af waarom hij zulke grote risico’s heeft genomen? Hij woonde immers in een nette, typisch Amerikaanse buitenwijk met mooie villa’s en bungalows, rustig in het groen. Waarom zette hij dat dan allemaal op het spel? De eerste les voor beleggers is toch: spreid uw risico, niet? Werd hij misleid? Was het hebzucht? Je komt het niet te weten. Een Amerikaans verhaal?

In ‘Omaha’ zien we de andere kant van een financieel drama als in de film ‘Dust’ (zie Filmonomika in de vorige ECONnect). Daar zagen we de wanhoop van twee ondernemers die alles op hun hightech start-up hadden gezet, en er de dieperik mee zijn ingegaan, een verhaal dat sterk doet denken aan het ter ziele gegane spraaktechnologiebedrijf Lernout & Hauspie. In ‘Omaha’ zien we de kant van de belegger die zijn vermogen ziet verdwijnen en de wanhoop en paniek die dat veroorzaakt. Acteur John Magaro zet een overtuigende vertolking neer.

En is er dan geen mama voor die kinderen? Blijkt dat zij na ziekte overleden is. Misschien is de papa wel geruïneerd omdat hij de hoge ziektekosten niet meer kon betalen? Maar gezien hij in een betere wijk woonde mag men er toch van uitgaan dat hij goed verzekerd was. Zijn klankbord thuis was hij wel kwijt. Het lijkt alsof hij ‘alleen op de wereld’ is, geen familie, geen vrienden, geen (ex-) collega’s. Hij kan schijnbaar bij niemand om raad vragen. In de geatomiseerde wereld die Amerika voor vele mensen geworden is, lijkt dat misschien toch niet zo abnormaal. Maar de papa is ook koppig. Pas helemaal op het einde, wanneer het onheil al geschied is, beseft hij – of geeft hij eindelijk voor zichzelf toe - dat hij hulp moet zoeken. Maar voorlopig is hij zijn kinderen kwijt.

Dit is een Amerikaans verhaal. Zou dit ook in Europa kunnen gebeuren? Dat mogen we niet uitsluiten. Maar ik denk dat er hier meer uitwegen zijn door ons nog steeds redelijk sterk sociaal weefsel en de bredere mogelijkheden voor sociale hulp. Neemt niet weg dat er ook in de VS andere oplossingen zijn dan je kinderen achter te laten.

Omaha laat ook zien dat het verlies van zowat al je vermogen je in een zware neerwaartse spiraal kan duwen. Wie geen risico wil nemen zal zijn/haar vermogen nooit sterk zien groeien. Maar wie te roekeloos is, kan wel alles in rook zien opgaan. Blijkbaar zijn er nog altijd beleggers die deze eenvoudige regel niet kennen of niet willen geloven.

Fa Quix