Professor emeritus Leo Sleuwaegen: "Als ik geen academicus was geworden was ik allicht ondernemer geworden"

Wat beschouwt u als de hoogtepunten van uw academische loopbaan? Leo Sleuwaegen: “Eigenlijk voelt mijn hele loopbaan aan als één lange reeks van hoogtepunten. Dat komt vooral door de mensen die mij kansen hebben gegeven. De belangrijkste was ongetwijfeld Herman Daems. Hij maakte mij heel jong assistent, betrok me in projecten en stuurde me naar de Verenigde Staten. Zonder hem was ik wellicht nooit academicus geworden.”

Een onverwachte maar belangrijke tussenstop was zijn detachering naar de Generale Staf en later het Planbureau tijdens de toen nog verplichte legerdienst. Daar hielp hij bij studies ter voorbereiding van de devaluatie van de Belgische frank begin jaren tachtig.

Tijdens zijn periode als assistent aan de faculteit behaalde Leo Sleuwaegen zijn doctoraat (1984) en won hij internationale prijzen zoals de Academy of International Business Award en de European International Business Award. “Plots gingen alle deuren open.”

Daarnaast beschouwt hij zijn buitenlandse lesopdrachten – o.a. NYU, Bocconi, Sorbonne, Erasmus (Rotterdam) en UC Irvine – als een absolute verrijking. “Die hebben mijn denken voorgoed verbreed.” Welke verwezenlijkingen springen er voor u uit? “De integratie en internationalisering van de Vlerick-school staat bovenaan. Aanvankelijk heette dat project ‘De Vlerick Leuven Gent Management School’. Er was veel weerstand tegen, zowel in Gent als in Leuven. Maar we hebben doorgezet, met mijn grote dank voor de toenmalige decaan van de Vlerick-school Roland Van Dierdonck zonder wie het project nooit zou gelukt zijn: de verengelsing van het curriculum, internationale accreditaties opbouwen, het binnenbrengen van een onderzoekscultuur… Het was een grote omslag.” Daarnaast is hij bijzonder fier op de mede-oprichting en uitbouw van het consulting bedrijf IDEA, samen met Wim Van der Beken, ex-topman van VEV (nu VOKA). “We wilden sterke theorie koppelen aan toegepast beleidswerk. Vandaag is IDEA uitgegroeid tot een groep van meer dan 100 mensen.” Hoe zijn de economische opleidingen veranderd? “De opleidingen zijn veel research-intensiever geworden. Internationale publicaties en academische excellentie staan centraal. Dat is positief: onze opleidingen zijn sterker geworden en internationaal beter vergelijkbaar. Maar er zijn ook nadelen. De praktijkgerichte insteek van vroeger is wat minder geworden, vind ik.” Welke grote uitdagingen ziet u voor het academisch onderwijs? “De belangrijkste uitdaging is AI. De docent wordt meer een coach, iemand die studenten leert omgaan met overvloedige informatie, en nuance en ethiek bijbrengt. Daarnaast is culturele intelligentie essentieel. Ethiek en economie verschillen sterk tussen landen. Wie internationaal werkt, moet die verschillen goed kunnen lezen en begrijpen. Tot slot moet de opleiding blijven inzetten op praktijkervaring. Je leert economie ook door met echte beleids- en bedrijfsproblemen geconfronteerd te worden.” Welke uitdagingen ziet u voor jonge economisten vandaag?

Leo Sleuwaegen: “De mondigheid van studenten is wel enorm verbeterd: in het begin durfden Vlaamse studenten nauwelijks spreken tijdens het college. De grote groepen van internationale medestudenten hebben dat enorm veranderd.”

Leo Sleuwaegen ziet vier kernpunten voor de jonge economisten: 1. Wendbaarheid – “Carrières zijn niet lineair meer.” 2. Soft skills – “Kunnen samenwerken, onderhandelen, communiceren.” 3. Omgaan met overvloedige informatie – “Filteren en kritisch denken is cruciaal.” 4. Inspiratoren – “Zonder inspiratoren, zoals Herman Daems in mijn geval, was mijn carrière nooit mogelijk geweest.” U heeft bedrijven en publieke instellingen geadviseerd. Wat was uw rol?

"Ik was vaak de brug tussen theorie en praktijk. Ik geloof sterk dat er niets zo praktisch is als een goede theorie.” Leo Sleuwaegen werkte voor Europese instellingen zoals de Europese Commissie, de OESO, de Wereldbank, en voor verschillende beleidsmensen in België en in Vlaanderen. “Wat ik daar bijvoorbeeld uit geleerd heb? Dat het Belgische overlegmodel soms frustrerend is. Want in ons land is er een groot verschil tussen ‘gelijk hebben’ en ‘gelijk krijgen’. In Nederland, waar ik ook veel gewerkt heb, ziet men sneller de noodzaak van bepaalde keuzes in.” Welke plannen heeft u nu u emeritus bent? “Ik blijf actief, maar met meer vrijheid. Ik blijf o.a. voorzitter van de raad van bestuur van IDEA en blijf betrokken bij andere organisaties.”

Privé vindt Leo rust en voldoening in kunst, tuinieren, techniek en klussen. “Ik blijf ook een beetje een avonturier, zoals ik in mijn jonge jaren al was.”

Wat zou er van Leo Sleuwaegen geworden zijn als hij geen academicus was geworden? “Indien Herman Daems mij niet richting academische wereld had geduwd, was ik allicht ondernemer geworden.”

Freddy Nurski en Fa Quix