ONDERNEMERSCHAP IN HET ZUIDEN

Guy Bylemans, coach bij ‘Ondernemers voor Ondernemers’.

"Afrikaanse ondernemers zijn ondernemers en economisten ‘pur sang’. Economie is toch de wetenschap van hoe om te gaan met schaarse middelen? Dat is precies wat ze elke dag doen in Afrika."

Guy, jij bent vrijwilliger bij Ondernemers voor Ondernemers (OVO). Wat is de opdracht van OVO?

Guy Bylemans: OVO wil het ondernemerschap in Afrika versterken. Lokaal ondernemerschap is immers een belangrijke motor voor meer kansen, meer welvaart en dus vooruitgang voor velen. OVO versterkt duurzaam ondernemerschap in Afrika en zoekt Belgische ondernemers, bedrijven en investeerders die deze projecten ondersteunen met expertise en middelen. Momenteel werkt OVO voornamelijk in Benin, Oeganda, DR Congo, Senegal, Ghana en Burundi.

Welke coaching-opdrachten heb je bij OVO al uitgevoerd, in welke landen en in welk type van bedrijven?

Guy Bylemans: Mijn eerste coaching was in 2025 bij MADCO in Oeganda. Dat bedrijf is gespecialiseerd in hoogkwalitatieve dierenvoeding die de productiviteit van vee aanzienlijk verhoogt. Voor landbouwfamilies en hun werknemers betekent dit een sterke stijging van hun levensstandaard. OVO verschafte MADCO een lening waardoor het bedrijf kon investeren in extra productiecapaciteit.

Dit jaar coachte ik Delta Bees, het derde grootste honingbedrijf van Oeganda, en My Guardian. My Guardian ontwikkelde een app en een bijbehorend proces om de buitenlandse arbeid van Oegandezen veilig te laten verlopen, inclusief een rescue proces indien nodig. Dat is broodnodig want alleen al in Saudi-Arabië werken zo’n 500.000 Oegandezen, meestal jonge mensen!

Wat is jouw indruk en ervaring met Afrikaanse ondernemers? Is er voldoende ondernemerschap? Wat zijn sleutelfactoren die bepalen waarom ondernemers er lukken of mislukken?

Guy Bylemans: Afrikaanse ondernemers zijn ondernemers en economisten ‘pur sang’. Economie is toch de wetenschap van ‘hoe om te gaan met schaarse middelen’, en dat is precies wat ze elke dag doen in Afrika. De omgeving is uitdagend, de middelen zijn schaars, flexibiliteit is absoluut nodig, en de gevolgen van klimaatverandering zijn steeds nadrukkelijker te voelen. Toch blijven ze voor de volle 100% ondernemen tot het hen lukt. In die context dient de Afrikaanse ondernemer van niets iets te maken, of met andere woorden: waarde te creëren. En diegenen die daarin slagen creëren die waarde ook. Delta Bees plantte de voorbije vier jaar bijvoorbeeld 480.000 bomen en verhoogde daarmee het inkomen van 3000 farmers en hun families substantieel.

Succesfactoren zijn zonder twijfel flexibiliteit, creativiteit, durf en ondernemingszin. Veel Afrikaanse ondernemers hebben verschillende initiatieven lopen en hebben vaak al verschillende bedrijven opgericht. Ze blijven proberen tot het succes komt!

Het is een ondernemingsomgeving waar onze westerse jongeren veel van kunnen opsteken.

Wat zie jij als grootste hinderpalen om succesvol te ondernemen in Sub Sahara Afrika? Wat zijn de grootste uitdagingen waarmee ze te kampen hebben?

Guy Bylemans: Hinderpalen zijn de infrastructuur en de daarbij horende logistieke problemen. Het wegennet is niet optimaal en veroorzaakt dus extra kosten bij verdere uitbreiding. Ook de digitale infrastructuur is niet altijd even stabiel, maar het is er wel allemaal!

Misschien nog belangrijker is de toegang tot het nodige kapitaal. Geld is alleen voorhanden tegen zeer hoge rentetarieven, wat een rem zet op het groeipotentieel van ondernemingen. Net daar wil OVO een verschil maken: door kapitaal te verschaffen aan middelgrote scale-up-ondernemingen tegen een redelijke interest.

Daarnaast blijft ook politieke instabiliteit een risicofactor. Politieke stabiliteit is immers een conditio sine qua non voor economische ontwikkeling en ondernemerschap.

Heb je de indruk dat jouw coaching de betrokken bedrijven iets heeft bijgebracht? En wat?

Guy Bylemans: Ik zou het durven vergelijken met wat Hugo Broos vertelde over zijn coaching van de Zuid-Afrikaanse voetbalploeg. Afrika heeft de werkkracht, creativiteit, flexibiliteit, drive en energie, terwijl wij daar organisatie, structuur en timemanagement aan kunnen toevoegen. Die combinatie maakt een sterk team!

Daarnaast konden we via OVO de bedrijven toegang geven tot financiering met veel interessantere interestvoeten, waardoor ze veel meer slagkracht kregen.

Je bent als econoom afgestudeerd aan de KU Leuven. Is jouw opleiding een toegevoegde waarde gebleken in jouw coaching-opdrachten?

Guy Bylemans: Uiteraard! De opleiding economie is zo divers dat je je op verschillende terreinen kan bewegen: IT, marketing, HR, coaching, finance, het komt allemaal aan bod. Gecombineerd met je eigen professionele ervaring biedt dat een stevige basis om deze coachingprojecten zo succesvol mogelijk te laten verlopen.

Zijn er nog andere zaken die je nog zou willen vermelden?

Guy Bylemans: Recent realiseerde OVO, in samenwerking met de Faculteit Economie en Bedrijfswetenschappen (FEB) een succesvol stageproject. Het is de bedoeling om hiervoor ook dit jaar een oproep te plaatsen. Hou dat zeker in de gaten.

Fa Quix

Zelf aan de slag bij OVO?

OVO is steeds op zoek naar vrijwilligers die hun expertise willen inzetten als business coach. In die rol begeleid je, samen met een netwerk van specialisten, een of twee Afrikaanse ondernemingen en maak je hen mee investeringsklaar. Interesse of nood aan meer informatie? Neem contact op met: karen.peersman@ovo.be.

Ook investeerders in het OVO acceleration fonds of bedrijven die lid willen worden of projecten willen steunen zijn meer dan welkom.

Meer informatie vind je op de website van Ondernemers Voor Ondernemers (OVO).