Senior Series

"Europa moet meer het heft zelf in handen nemen"

Ere-ambassadeur Ghyslain D'Hoop

LEES VERDER

Als Ekonomika Alumnus een loopbaan van beroepsdiplomaat uitbouwen met als bekroning het ambassadeurschap: het is een straffe prestatie. En die heeft Ghislain D’hoop geleverd met onder andere het ambassadeurschap in Berlijn en Wenen, nadat hij eerder jarenlang economisch adviseur van Prins Filip, onze huidige koning, en politiek adviseur van Koning Albert II is geweest. Als directeur-generaal voor multilaterale zaken was hij een bevoorrechte getuige van wat zich in de wereld afspeelt. Steunend op deze brede ervaring gaf hij tijdens de Senior Series op 13 november 2025 zijn visie op het thema ‘Rebalancing for a New World Order’. Met een vijftigtal aanwezigen was het full house in de zaal van de Faculty Club.

Ghislain D’hoop startte zijn toespraak met vijf (vast)stellingen. Hij begon met een verrassend positieve: ondanks de vele crisissen blijven bedrijven en de economie groeien. Dat geldt niet alleen voor de recente actualiteit, maar ook wanneer we kijken naar de evolutie van de S&P 500-beursindex over de voorbije 100 jaar. De crisissen hebben nauwelijks impact gehad op de trendmatige groei. Wie in 1970 $10.000 inzette op de S&P 500 zag die belegging tegen eind 2025 aangroeien tot $2,6 miljoen. “De beurs zegt natuurlijk niet alles, en de meeste EU-economieën geraken maar moeilijk boven 1% groei van hun bbp per jaar. Maar de groeilanden groeien wel nog snel, zowel in Azië, als in Afrika en Latijns-Amerika.”

Ten tweede, de grote globale bedrijven wegen nu zwaarder dan de hele economie van heel veel landen. Hij verwees daarbij onder meer naar de ‘The Magnificent Seven’. “Deze zijn, qua marktkapitalisatie, groter dan de EU of China, en Nvidia bijvoorbeeld is qua market cap even groot als het BBP van Japan.”

Drie, in de jungle regeert het recht van de sterkste. Dat is vandaag zo, maar dat was in het verleden niet anders. “Dat is een realiteit die we maar beter onder ogen zien.”

‘Voorsprong door techniek’. Het klinkt als de slogan van een bekend Duits automerk, maar het vertelt wel de waarheid, namelijk dat technologie dominant wordt in onze wereld. En wie de juiste technologie bezit, bezit ook de macht. Hij wees specifiek naar de opkomst van de ‘humanoïden’, de human like robots, die in snelle opmars zijn en waar alweer China een dominante positie inneemt. “De markt groeit enorm terwijl de kost per humanoïde snel daalt. We staan aan de vooravond van de grote doorbraak van deze humanoïden in tal van sectoren, en die zullen heel wat menselijke arbeid vervangen.”

En tenslotte de vijfde stelling ‘Individueel talent drijft boven’. “Slimme, alerte mensen zullen altijd het verschil blijven maken,” zo stelt Ghislain D’hoop.

“Slimme, alerte mensen zullen altijd het verschil blijven maken.”

Vooruitzichten

Qua grote vooruitzichten stelde ere-ambassadeur Ghislain D’hoop dat niet-westerse machten almaar dominanter worden. En het ’transactionalisme’ van Trump en het Belt-and Road-initiatief van de Chinese president Xi vervangen steeds meer de invloed van het traditionele westen. De VS en China zijn de twee echte supermachten in de wereld.

China is vandaag inderdaad een supermacht, maar wordt toch met grote interne problemen geconfronteerd. Vooral de scherp dalende nataliteit zorgt voor een omgekeerde bevolkingspiramide. De vergrijzing slaat daar nog erger toe dan in Europa. Tegen 2100 zou China maar liefst 500 miljoen mensen minder tellen dan vandaag.

En wat met Rusland? D’hoop ziet Rusland niet als een economische supermacht maar als de grote buur op ons continent, en is wél een grote uitdaging voor Europa. India is een reus die aan het ontwaken is, maar zit wel in de ban van een autoritair Hindu-nationalisme.

Japan dan? Met een overheidsschuld van 236% van het bbp zou je denken dat het land van de rijzende zon aan de rand van de afgrond staat, maar die schuld is bijna volledig intern gefinancierd, en de Japanse industrie blijft sterk presteren. “En vergis u niet,” zei D’hoop vanuit zijn eigen ervaring, “Japan is misschien niet zo zichtbaar op het internationale toneel, maar diplomatiek is het overal aanwezig, net zoals Zwitserland.”

“En wat met Afrika?,” was een vraag uit het publiek. D’hoop ziet Afrika als een dynamisch continent dat snel groeit, ook in bevolkingstoename. Maar hij vraagt zich af of het continent dat groeipotentieel wel ten volle benut door de algemeen slechte governance in vele Afrikaanse landen. Dat doet buitenlandse investeerders aarzelen omdat zij de nodige rechtszekerheid ontberen.

Orde zetten in het Europese huis

Voor Europa was Ghislain D’hoop niet bepaald mals. “Het schone leven blijft niet duren. Angst regeert het beleid, onder meer op het vlak van migratie.” Dat migratie een groot probleem is, ontkent D’hoop zeker niet. “Voor veel asiel- en gelukzoekers is Europa het luilekkerland. Europa moet migratie naar de EU absoluut onder controle krijgen.”

Maar Europa heeft nog andere grote zorgen. Zo is de privé-inspanning voor innovatie te laag. De inspanning komt te veel van overheidsmiddelen. “In de VS komt 80% van R&D van de privésector en slechts 20% is ‘institutioneel’ (fondsen en overheid), in Europa liggen die percentages precies omgekeerd.”

Via innovatie maar ook via deregulering moet Europa komen tot meer economische groei. Dat er regels moeten zijn, staat buiten kijf, aldus D’hoop, maar nu zijn we doorgeslagen naar teveel bescherming zodat het ondernemingsinitiatief wordt beknot. Dat heeft er ook toe geleid dat de productiviteit in de EU te laag is geworden. Terwijl de energiekosten minstens dubbel zo hoog liggen dan in de VS – wat de industrie onderuit haalt.

Vele problemen zoals de deficitaire overheidsfinanciën en de (on)betaalbaarheid van de sociale zekerheid in Europa kunnen in grote mate opgelost worden met méér economische groei. “Het is zonder twijfel beter leven in Europa dan in de VS of China,” aldus ere-ambassadeur D’hoop. “Maar tot hoe ver zijn Europeanen bereid om hun Europese waarden te verdedigen? Daarom is investeren in veiligheid én in een sterkere rol op het wereldtoneel cruciaal, zowel voor de EU als geheel als voor lidstaten afzonderlijk.”

Fa Quix

“Via innovatie maar ook via deregulering moet Europa komen tot meer economische groei.”