Bart Steukers (Agoria)

"Wil Europa relevant blijven, dan moet het dringend slagvaardiger worden"

LEES VERDER

Op de Senior Series-lunch van 9 december 2025 was Bart Steukers de gastspreker. Hij is CEO van Agoria, de beroepsorganisatie van technologiebedrijven in België. Het gespreksthema was AI. Bart Steukers: “Wereldwijd is AI, artificiële intelligentie, hét technologische gespreksonderwerp bij uitstek, ongeacht of men er positief of sceptisch tegenover staat. Opmerkelijk is dat Belgen AI wel als bedreiging voor jobs zien, maar bijna nooit voor zichzelf persoonlijk: een typisch “not-in-my-backyard”-fenomeen. Het algemene sentiment is al bij al eerder gematigd positief.”

Als beroepsorganisatie van de Belgische technologiebedrijven omvat Agoria grofweg twee grote families van sectoren: enerzijds de maakindustrie (auto’s, machines, vliegtuigonderdelen, defensiemateriaal, bouwmaterialen …) en anderzijds de digitale bedrijven (IT, AI, software, cybersecurity, start-ups in de digitale sfeer …). “Hoewel de technologiesector traditioneel een sterke en groeiende sector was, is de conjunctuur vandaag een stuk moeilijker geworden. De omzet blijft status quo, de export stagneert, en voor het eerst daalde de tewerkstelling in de digitale sector.” Wat Bart Steukers het meeste zorgen baart, is evenwel de daling van de investeringen, nochtans cruciaal, omdat innovatie een van de weinige competitieve troeven van België (en Europa) blijft.

AI en werkgelegenheid

De vraag die vandaag altijd en overal gesteld wordt, is: vernietigt AI banen? Bart Steukers nuanceert: “Sinds 2017 monitort Agoria vraag en aanbod op de Belgische arbeidsmarkt. Vanuit historisch perspectief kwamen voor elke verdwenen job er altijd ongeveer drie nieuwe jobs in de plaats. In het slechtste jaar was de ratio nog steeds 2,8 nieuwe banen per verdwenen baan. De recente jobdaling in de digitale sector is dus opmerkelijk. Maar uit onze analyses blijkt dat dit jobverlies vandaag voor amper 3% een link heeft met AI. De hoofdoorzaak van het tewerkstellingsverlies ligt bij uitstek bij de moeilijke economische context en de onzekerheid bij klanten.”

Hij benadrukt dat AI minder jobs dan wel taken vervangt. Bart Steukers: “Gemiddeld verdwijnt volgens diverse studies 6 à 7% van de jobs volledig door AI. Dat zijn vooral functies met sterk automatiseerbare activiteiten. Maar 60% van de jobs verandert wél inhoudelijk door AI. In België is dit zelfs 65–70%, omdat we veel hooggekwalificeerde werknemers hebben: precies de categorie die het meest door AI wordt ‘geaugmenteerd’, waarbij AI de jobinvulling dus verbetert. Ook in sectoren zoals consultancy en IT voelt men de druk. Pure programmeertaken en typische juniorconsultancy-activiteiten (research, slides maken, benchmarks zoeken, audits uitvoeren …) worden sterk door AI ondersteund en zelfs overgenomen.”

“Uit onze analyses blijkt dat jobverlies vandaag voor amper percent een link heeft met AI. De hoofdoorzaak ligt bij de moeilijke economische context en de onzekerheid bij klanten.”

Hoe verwerf je ervaring in een AI-tijdperk?

Bart Steukers wijst ook op de indirecte en niet altijd vermoede gevolgen van AI: “Daardoor komt het klassieke piramidemodel van bijvoorbeeld audit- en consultancy-bedrijven onder druk te staan: wat als je het werk van de basislaag, de juniors, kan automatiseren? Toch blijft ervaring doorslaggevend: de meerwaarde zit in context, interpretatie en creativiteit – factoren die seniorprofielen net sterk maken.

Wanneer iemand vraagt hoe jongeren nog ervaring kunnen opbouwen als de instapjobs verdwijnen, antwoordt Bart Steukers dat ervaring niet langer uitsluitend via klassieke loopbanen ontstaat. “Je moet leren omgaan met technologie én met context. Jongeren hebben daarbij een voordeel in technologische handigheid en wendbaarheid; ouderen hebben een voordeel op het vlak van kennis van de context en oordeelsvermogen. Wie beide combineert, heeft de beste kaarten.”

AI beïnvloedt niet alleen kantoorjobs maar ook sectoren zoals gezondheidszorg, onderwijs, kunst en muziek. De enige job die niet door AI bedreigd wordt, grapte hij, is die van professioneel atleet (hoewel de coaching wel verandert).

"China werkt intens aan humanoïde robotten, vooral voor zorg en huishoudelijke taken. De grootste uitdaging ligt in het repliceren van de menselijke hand via sensoren en machine learning"

Bart Steukers

Humanoïde robots

Bart Steukers schakelde vervolgens over naar zijn recente bezoek aan China en Taiwan. AI is er alomtegenwoordig. In Shenzhen worden verkeersstromen door drones geregeld, en bezorgdiensten leveren koffie via drones voor één euro extra. Innovatie en experimenteren staan er centraal; marktvalidatie komt pas daarna. De samenleving is jong, dynamisch en technologisch ingesteld.

“China werkt intens aan humanoïde robotten, vooral voor zorg en huishoudelijke taken. De grootste uitdaging ligt in het repliceren van de menselijke hand via sensoren en machine learning. Robots worden eerst in fabrieken ingezet omdat dit gecontroleerde omgevingen zijn waar hun training efficiënt kan gebeuren. Maar de grote doorbraak wordt verwacht bij de humanoïde robots, bijvoorbeeld voor de zorg en als huishoudhulp. De verkoop stijgt exponentieel: 300 robots vorig jaar, 3.000 dit jaar, 30.000 gepland volgend jaar.”

“Taiwan verschilt sterk van China: het is minder futuristisch, maar een gigant in de maakindustrie, halfgeleiders, en innovatie. Foxconn is een extreem voorbeeld: goed voor meer dan 40% van de wereldwijde elektronica-assemblage.

Deze fabrieken (OEM’s) stijgen snel in de waardeketen en nemen steeds vaker ook design en productontwikkeling op zich. Dat geldt overigens ook voor China. Dit is strategisch relevant voor Europa: want wat als Westerse merken enkel nog labels worden op producten die elders volledig ontworpen én gebouwd worden, wat blijft er dan nog voor ons over?”

“De snelheid van beslissingen is verbluffend: waar Europa maanden of zelfs jaren nodig heeft, beslissen China en Taiwan soms binnen twee weken over een nieuwe fabriek. Ramp-up-problemen worden opgelost door tijdelijke teams van duizenden werknemers – bijvoorbeeld Vietnamezen – in te vliegen. Een compleet ander tempo dan het onze.”

“De sleutel tot succes ligt in snelheid, interne markt, innovatiekracht en talentontwikkeling”

Europa en België: quo vadis?

Bart Steukers: “Europa blijft relevant door zijn markt van 450 miljoen redelijk koopkrachtige consumenten. Maar om die relevantie te behouden, moeten minstens drie voorwaarden worden vervuld:

  1. Een échte eengemaakte Europese markt realiseren. Zonder goed functionerende interne markt verliest Europa strategische slagkracht.
  2. Innovatie centraal houden. België behoort tot de Europese top inzake innovatie-uitgaven, ook in AI. Maar dit moet volgehouden worden: bedrijven én overheid moeten blijven investeren.
  3. Talent aantrekken, vormen en behouden. In AI is talent het echte onderscheidend vermogen. Taiwan toont een cultuur van openheid en internationale uitwisseling; China veel minder. Europa moet sterk inzetten op onderwijs, sociale mobiliteit en samenwerking om competitief te blijven.”

Bart Steukers besluit dat de kaarten inzake AI nù geschud worden. “Willen Europa en België vandaag nog relevant zijn in het mondiale AI-ecosysteem, dan moeten in Europa een aantal dingen dringend anders worden aangepakt.

De kost van energie – zeer belangrijk in het AI-verhaal! – moet sterk naar omlaag, de ‘regulitis’, onder meer door de ‘Green Deal’, moet worden afgebouwd, en de zin voor initiatief en ondernemerschap moet worden aangemoedigd. De sleutel tot succes ligt in snelheid, interne markt, innovatiekracht en talentontwikkeling,” zo besloot een strijdvaardige Bart Steukers.

Freddy Nurski en Fa Quix