Laurens Cherchye: Een eredoctoraat (doctor honoris causa) is de hoogste academische onderscheiding die een universiteit kan toekennen aan personen die zich uitzonderlijk hebben onderscheiden. Dat kan door wetenschappelijke prestaties, maar ook door uitzonderlijke maatschappelijke, culturele of politieke verdiensten.
Waarin verschilt een eredoctoraat fundamenteel van een “gewoon” doctoraat?
Een gewoon doctoraat wordt behaald na jaren origineel wetenschappelijk onderzoek en een proefschrift. Een eredoctoraat is geen academische graad die wordt verworven via onderzoek, maar een erkenning voor uitzonderlijke verdiensten die reeds zijn geleverd.
De KU Leuven kent universiteitsbrede eredoctoraten toe, maar ook faculteiten zoals FEB reiken eredoctoraten uit. Hoe verschillen die twee?
Universitaire eredoctoraten worden jaarlijks uitgereikt op 2 februari tijdens het Patroonsfeest van de KU Leuven. Zo werd op voordracht van de Faculteit Economie en Bedrijfswetenschappen, met name door prof. dr. Erik Buyst en prof. dr. Hylke Vandenbussche, in 2026 een universitair eredoctoraat verleend aan Mario Draghi omwille van zijn invloed op het Europees economisch beleid.
Facultaire eredoctoraten hebben een eigen karakter. Ze worden toegekend naar aanleiding van een bijzondere gebeurtenis binnen een faculteit en bieden de mogelijkheid om personen te eren die een bijzondere betekenis hebben voor het betrokken vakgebied. Er wordt uitgegaan van maximaal één facultair eredoctoraat per groep per academiejaar. Zo kende de Faculteit Economie en Bedrijfswetenschappen, op voordracht van prof. dr. Herman Daems, een eredoctoraat toe aan Michael Porter, de internationaal gerenommeerde grondlegger van het moderne strategische management. De uitreiking vond plaats naar aanleiding van het 25-jarig bestaan van de economieopleidingen op Campus Kulak.
Welke boodschap wil een universiteit of faculteit uitdragen wanneer ze iemand een eredoctoraat toekent?
Het voordrachtsformulier benadrukt dat de keuze voor een eredoctor steeds wordt afgewogen tegen de opdrachtverklaring en het beleid van de KU Leuven. Een eredoctoraat is daardoor meer dan een erkenning voor een individuele verdienste: het weerspiegelt ook de waarden en ambities van de universiteit.
Welke soorten verdiensten kunnen aanleiding geven tot een eredoctoraat?
Dat spectrum is zeer breed en in principe onbegrensd. Volgens het voordrachtsformulier komen zowel uitzonderlijke wetenschappelijke prestaties als maatschappelijke, culturele of politieke verdiensten in aanmerking. Daarnaast kunnen personen worden onderscheiden die belangrijke veranderings- of ontwikkelingsprocessen met een brede impact hebben geïnitieerd.
“Een eredoctoraat is meer dan een erkenning voor een individuele verdienste: het weerspiegelt ook de waarden en ambities van de universiteit.”
Is internationale uitstraling belangrijker dan nationale betekenis?
Er bestaat geen geografisch criterium. Wat telt, is een brede impact en een grote zichtbaarheid, bij voorkeur discipline-overschrijdend. Zo ontvingen de Amerikaanse journalisten Jodi Kantor en Megan Twohey een eredoctoraat voor hun onderzoekswerk dat mee de wereldwijde Me Too-beweging in een stroomversnelling bracht. De Pakistaanse advocate Hina Jilani, een van de meest prominente stemmen voor mensenrechten, werd datzelfde jaar onderscheiden. Ook ‘onze’ Lutgarde Raskin, die in 1993 doctoreerde aan KU Leuven en wereldwijd aanzien geniet voor haar onderzoek naar microbiële aspecten van drinkwaterbehandeling, ontving in 2025 een eredoctoraat. Andere voorbeelden zijn de Amerikaanse antropoloog Joseph Heinrich, bekend om zijn baanbrekende, discipline-overschrijdend onderzoek op het raakvlak van onder meer economie, psychologie en antropologie, en de Belg Bernard Foccroulle, organist, componist en voormalig operadirecteur, die in 2024 werd onderscheiden.
Kan iemand ook een eredoctoraat krijgen voor een uitzonderlijke bijdrage aan het bedrijfsleven, ondernemerschap of beleid?
Uiteraard, op voorwaarde dat de bijdrage uitzonderlijk is en aansluit bij de missie van de universiteit. Mario Draghi, gewezen voorzitter van de Europese Centrale Bank en oud-premier van Italië, is daarvan een mooi voorbeeld.
Hoe ontstaat een voorstel voor een eredoctoraat? Wie mag kandidaten voordragen?
Groepsbesturen dienen voorstellen in. Ook individuele personeelsleden kunnen kandidaten voorstellen via hun groepsbestuur. Personeelsleden zonder groep kunnen hun dossier rechtstreeks indienen bij de secretaris van de adviescommissie. Studenten doen dit via STURA (Studentenraad).
U bent voorzitter van de adviescommissie die de voorstellen screent. Waar let die commissie vooral op? Zijn er objectieve criteria of blijft het uiteindelijk een academisch waardeoordeel?
De commissie beoordeelt de motivering en adviseert het Gemeenschappelijk Bureau (GeBu). Daarbij wordt dus rekening gehouden met de uitzonderlijke kwaliteit en de impact van de prestaties waarop de voordracht is gebaseerd, de complementariteit tussen de voorstellen uit de verschillende groepen en de opdrachtverklaring van de KU Leuven. De procedure verwijst naar de hoogste kwaliteitsnormen én een afweging in functie van de missie en het beleid van de KU Leuven. Dat impliceert zowel objectieve elementen als een academisch oordeel.
Worden kandidaten vooraf gecontacteerd?
Pas nadat de Academische Raad heeft beslist, wordt eerst informeel contact opgenomen door de decaan of promotor. Na een informele toezegging volgt de officiële brief van de rector.
Meer info: https://www.kuleuven.be/over-kuleuven/eredoctoraten
Eredoctoraat van Universiteit van Edinburgh voor Luc Sels
Op 2 juli 2026 ontving prof. Luc Sels een eredoctoraat van de Universiteit van Edinburgh. Deze hoge onderscheiding ontving hij voor zijn uitzonderlijke leiderschap binnen het internationaal hoger onderwijs en zijn belangrijke rol in het bevorderen van de samenwerking tussen de Universiteit van Edinburgh en Europese instellingen.
Luc Sels was voormalig decaan van de Faculteit Economie en Bedrijfswetenschappen (KU Leuven) en nadien acht jaar rector van de KU Leuven. Momenteel is hij voorzitter van het College van Bestuur (Rector) van de Universiteit Leiden.
Van harte proficiat aan Luc Sels met deze bijzondere internationale erkenning. (Foto: Andrew Perry)
